![Fooi betalen via betaalautomaat Lightspeed](https://www.entreemagazine.nl/hubfs/Fooi-betalen-Apple-Watch.png)
![Fooi betalen via betaalautomaat Lightspeed](https://www.entreemagazine.nl/hubfs/Fooi-betalen-Apple-Watch.png)
Fooi vaker vergeten: is pinapparatuur met fooienoptie de oplossing?
Fooi vragen aan de gast en dan ook maar meteen het percentage bepalen: 0, 5, 10 of 20%. Buiten de Randstad zien we dit nog niet vaak, maar in de Amsterdamse horeca is het al gemeengoed. Deze optie op het pinapparaat sluit weliswaar aan bij de trend van contactloos betalen, maar leidt tot felle discussies op sociale media. “Generatie Alpha dénkt niet eens aan fooi geven.”
Tekst: Kristi Houtkamp
Foto’s: o.a. CCV, Lightspeed, Pim Ras
Contactloos betalen met smartphones of wearables neemt fors toe (21% in 2022, 29% in 2023), blijkt uit onderzoek van Betaalvereniging Nederland en De Nederlandsche Bank. En de verwachting is dat dit eind 2024 de meest gebruikte manier van betalen is. Dat deze ontwikkeling niet louter voordelen brengt, ervaart de horeca. Fooi geven na een gastvrije ontvangst was lange tijd de normaalste zaak van de wereld. Gasten rondden de rekening vrijwel altijd af of tipten na een leuke avond vaak nog flink wat extra cash.
De digitalisering is een van de oorzaken van het uitblijven van de fooi. “Even de telefoon of smartwatch tegen het pinapparaat houden en de rekening is al betaald voordat gasten zich realiseren dat ze de fooi vergeten zijn”, aldus Edwin Vlek van FNV Horeca. Niet zo gek dus dat horecaondernemers in Amsterdam onder andere overgaan op pinapparatuur met een standaard fooienoptie (0, 5, 10 of 20%)?
Minder koopkracht
Hoeveel goede argumenten er ook te bedenken zijn om die digitale fooienoptie in te zetten, verdiep je in het effect ervan op de gast. Zijn jouw gasten vooral (internationale) toeristen, dan kijk je er waarschijnlijk anders tegenaan dan wanneer jouw zaak in de regio is gevestigd en je veel vaste gasten ontvangt. Bovendien is niet alleen de digitalisering van betaalmethoden er de oorzaak van dat gasten minder of geen fooi geven. Peter Heshof, eigenaar van Bloom trend & marketing agency en expert in de veranderende tijdgeest: “Fooi geven zit niet in onze cultuur. Tel daarbij op dat ook gasten te maken hebben met de gevolgen van inflatie en oorlog en voor hoge kosten staan die niet altijd gecompenseerd worden in salarisverhogingen."
"Per saldo zijn mensen er in koopkracht op achteruit gegaan. Hoewel ze nog altijd graag naar de horeca gaan, is de fooi dan het eerste dat onder druk komt te staan. Voor horecaondernemers is het vooral zorgelijk dat juist jongeren – van millennials en Gen Z tot de volledig digitaal opgegroeide Generatie Alpha – die graag en vaak buiten de deur eten en drinken, op dit moment een continue spanning in hun uitgavenpatroon ervaren. Zij dénken niet eens aan fooi geven. En dit zijn wel de gasten van morgen.”
*De tekst gaat verder onder de foto.
![Betaalautomaat-kassasysteem-Lightspeed](https://www.entreemagazine.nl/hubfs/Betaalautomaat-kassasysteem-Lightspeed.png)
Bijna altijd 20% fooi bij De Koffieschenkerij in Amsterdam
“Of het nu om twee koffie met taart gaat of een thee of frisdrank, bijna alle gasten tippen digitaal 20% fooi bij als ze op de pinautomaat het scherm met de fooienopties zien”, vertelt Job Oosting, eigenaar van De Koffieschenkerij in Amsterdam. “Het werkt heel goed. We krijgen nooit negatieve reacties.”
Gasten bestellen bij de pin only-koffiebar via de QR-code (80%), die op elke tafel is geplakt, of aan de bar (20%) en voordat ze via het betaalscherm kunnen afrekenen, komt de fooienoptie in beeld. “No tip, zelf een percentage/ bedrag invullen, 10%, 15% of 20%. Dat zijn de keuzes. Nederlanders geven weleens geen fooi, maar wij ontvangen hier vooral toeristen en het merendeel kiest voor een fooi van 20%. Ze zijn gewend fooi te geven en misschien speelt ook mee dat het om kleine totaalbedragen gaat: 20% op een rekening van tien euro is ten slotte maar twee euro. Voor ons team telt het echter lekker aan op een dag.”
Nadenken over prijs-waardeverhouding
Dan is die fooienoptie met standaard ingesteld bedrag of percentage dus slim? “Het is een nieuwe ontwikkeling, waar gasten aan moeten wennen.” Dat dit nu, op een enkel positief geluid na, vooral tot negatieve reacties op sociale media leidt, kan hij wel verklaren. “De gast neemt nu niet het initiatief tot fooi geven, maar de ondernemer. En dat terwijl fooi geven in Nederland geen plicht of norm is. Het kan tot een negatieve gastbeleving leiden en dus averechts werken."
"Want ook al kiest een gast voor 0% fooi en klikt hij die optie weg, dat doet hij ten overstaan van de gastvrouw of gastheer. Dat zorgt voor ongemak, de gast voelt zich misschien schuldig of gierig. Maar bovenal voelt de gast zich onder druk gezet en dan gaat hij nadenken over de prijs-waardeverhouding: heb ik nu echt wel zo lekker gegeten, was het personeel wel zo gastvrij? Of: ik bestel alleen maar twee koffie, waarom zou ik daar fooi voor geven? Bovendien leeft ook deze gedachte: is niet het minimumloon onlangs fors verhoogd en biedt het personeelstekort niet volop kansen om een goed salaris af te spreken?”
Pak die rol
Daar liggen dus kansen, voor jou als ondernemer én ook voor de fooienpot, stelt Heshof. “Van bestellen tot betalen, de ontwikkelingen in de technologie gaan snel en in die service zal de menselijke factor steeds meer verdwijnen, wat personeel de ruimte geeft om (nog) meer de rol te pakken van de gastheer of -vrouw, die extra waarde biedt en nog meer gastvrijheid uitdraagt. Ondernemers moeten zich focussen op het verbeteren van de gastbeleving en hun team daarin trainen. Leuk u weer te zien vandaag. We hebben een lekker visgerechtje buiten de kaart om, lijkt u dat iets? Wilt uw hond een bakje water? Zal ik de parasol uitschuiven zodat u meer in de schaduw zit? Die aandacht, in de vorm van extra emotionele waarde, waardeert iedereen en dat vertaalt zich sneller in een fooi.
NIETS OPDRINGEN
De all day-zaak By Ami telt twee vestigingen: een in het centrum van Den Haag, de andere in het centrum van Rotterdam. Ondanks dat By Ami een pin only-restaurant is en dus in de Randstad is gevestigd, wordt er niet met een digitale fooienoptie op de pinautomaat gewerkt. Mede-eigenaar Ahmed Baglari: “Wij willen geen ongemakkelijk moment creëren voor de gast door hem bij het afrekenen te confronteren met de vraag of hij fooi wil geven en hem zeker niets opdringen. De gast is vrij om de rekening af te ronden of iets extra’s te geven als hij tevreden is over onze service.”
Wat hij wel merkt: “Bepalen wat een geschikte fooi is bij het contactloos afrekenen, vinden gasten soms lastig. Ze moeten moeite doen om snel uit te rekenen wat ze willen geven. Toch volgt er bijna altijd (90%) fooi.” Baglari krijgt nooit de vraag of die fooi wel naar het personeel gaat. Iets dat in de discussie over de digitale fooienknop in de horeca, op sociale media wel speelt. “Bij ons gaat de fooi volledig naar het team. Onze externe boekhouder rekent alles per maand uit en iedereen - keuken, bediening, stagiaires, afwassers en schoonmakers - krijgt een fooienbedrag naar rato van het aantal gewerkte aantal uren. Ik vind dat heel logisch: samen zorgen zij er immers voor dat gasten kunnen genieten van een schone zaak, service en heerlijk eten.”
Op de foto: By Ami in Den Haag
![](https://www.entreemagazine.nl/hubfs/pr%20lejamiebennet6%20(2).jpg)
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks:
- De nieuwste trends en ontwikkelingen binnen de Horeca
- Culinaire en interieur inspiratie
- Exclusieve content zoals: artikelen, interviews en ondernemersverhalen